Nâzım'ın Budapeşte'de Bıraktığı Anıları ve KAVANOZDAKİ YÜREK şiiri

                             Nâzım Hikmet'in Budapeşte'de Bıraktığı Anıları  ...Gazeteciler balosunda

1955 yılındaki Budapeşte seyahati sırasında doktoru Dr. Litman İmre’nin muayenehanesinde gördüğü bir insan kalbinden etkilenir Nâzım Hikmet. Duygularını dizelere döker. 
İşte o şiir:                  

      KAVANOZDAKİ YÜREK 

Doktor Litman İmre’nin masasında
Bayan Çabai Yanoş’un yüreği
Birazcık kibirli, birazcık mahzun
Duruyor içinde bir kavanozun
Kayısı güllerinin arasında.

İncecik yarılmış ortasından
Yüreği Bayan Çabai Yanoş’un
Yarayı açan ne doktor? Neşter mi?
Yoksa hasretlik mi? Acı sözler mi?
Bir ağlayanı var mı, arkasından?

Otuzundaymış, baktım etikete
Bayan Çabai Yanoş’un yüreği.
Evli miydi? Ne iş tutar Bay Yanoş?
Belki şimdi Rojakert’te oturmuş
Çekiyor akşamı seyrede ede.

Duruyor kavanozda çırılçıplak
Bayan Çabai Yanoş’un yüreği
Bayan kaç kere böyle bir kaba
Reçel kaynatarak koydu acaba?
Elbet gazlı bezden değildi kapak.

"Kavanozdaki Yürek / Nâzım Hikmet’in Budapeşte’de Bıraktığı Anıları" isimli kitapta Selçuk Ülger; şair Nâzım Hikmet’in Macaristan/Budapeşte ziyaretlerini, bu süreçte yaşadığı anıları ve ünlü "Kavanozdaki Yürek" şiirinin ilginç öyküsünü ele alır. [1, 2]

Nâzım Hikmet’in Budapeşte Anılarından Öne Çıkanlar

İlk Ziyaret: Nâzım Hikmet, 11 Temmuz 1952 tarihinde Budapeşte'deki Ferihegy Havalimanı'na inmiş ve şehirde 9 gün kalmıştır. İlk ziyaretinde Gellért Tepesi'ndeki Özgürlük Anıtı'nı gezmiştir. [1]
Konaklamalar: Şair, 1954 yılında (16 Nisan 1954 ve 1954 ilkyazı) Margit Adası Büyük Otel'de konaklamıştır. [1]
Kalp Doktoru ve "Kavanozdaki Yürek": 1955 güzünde Budapeşte’de bir klinik odasında ünlü Macar kalp doktoru Prof. Dr. Littmann Imre tarafından muayene edilmiştir. Muayene sırasında doktorun masasında, ilaçlı sıvıyla dolu ve içinde genç bir kadının kalbinin (üzerinde “Csabai Janosne” yazan) bulunduğu cam kavanozu fark etmiş, doktorun anlattığı bu hikayeden etkilenerek "Kavanozdaki Yürek" eserini ilham almıştır. [1, 2, 3]
Budapeşte’de Yazdığı/Esinlendiği Eserler:
• "Postacı" (1954)
• "Akşam" (1954)
• "İki Ruh Hali" (Balaton, 1955)
• "Kavanozdaki Yürek"
• "Özlem" (Nisan 1963) [1]

Kitap; Selçuk Ülger’in Attila József ve Sándor Petőfi gibi Macar şairlere duyduğu hayranlıkla gelişen dostluk bağlarını ve Nâzım Hikmet’in Macaristan coğrafyasında bıraktığı izleri derinlemesine aktarır. 

______________________________________________________OO

(17.01.2008_ 08.10.2026)yaDek_izlnm: 36